Szilárd Tátrai zajmuje się  badaniami językoznawczymi w ujęciu kognitywnym, skoncentrowane na języku węgierskim. Wyniki badań prezentuje na węgierskiej i międzynarodowej arenie akademickiej. Prowadzone przez niego badania koncentrują się przede wszystkim na zagadnieniach z zakresu pragmatyki, a ich pierwszy węgierski przegląd monograficzny przedstawił w 2011 roku. Jest również jednym z autorów gramatyki opartej na użyciu (2017), która jako pierwsza dostarcza kompleksowego funkcjonalnego kognitywnego opisu lingwistycznego języka węgierskiego. 

Do tej pory uczestniczył jako badacz  w sześciu badaniach grupowych oraz  liderem tematycznym trwającego projektu. Dwukrotnie (2003–2006, 2009–2010) otrzymał stypendium badawcze Bolyai Kutatási Ösztöndíj Węgierskiej Akademii Nauk.  

Od 2002 r. pracuje w Katedrze Filologii Węgierskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a od 2019 r. jako profesor tejże uczelni. Od 1996 r. pracuje jako wykładowca w Katedrze Języka Węgierskiego na budapeszteńskim ELTE, gdzie od 2019 r. pełni również obowiązki kierownika Katedry, a od jesieni 2023 r. jest profesorem tej uczelni.  

Jest współpromotorem trzech prac doktorskich. Na uniwersytecie ELTE wypromował pięciu doktorantek i doktorantów, cztery osoby są słuchaczami szkoły doktorskiej.  

Od 2010 r. jest redaktorem czasopisma Studia Linguistica Hungarica. W latach 2011–2021 był członkiem rady redakcyjnej czasopisma Magyar Nyelvőr. Ponadto od 2016 r. jest redaktorem serii Nyelvtudományi Közlemények, a od 2019 r. serii DiAGram Könyvek. Od 2014 r. pełni funkcje członka Komisji Językoznawstwa Węgierskiej Akademii Nauk. 

Przebieg kariery 

• 2024: doktor Węgierskiej Akademii Nauk 
• 2011: stopień naukowy doktora habilitowanego w dyscyplinie językoznawstwo (Uniwersytet Loránda Eötvösa) 
• 2001: stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa (Uniwersytet Loránda Eötvösa) 
• 1995: magisterium – język i literatura węgierska, historia (Uniwersytet Loránda Eötvösa) 

Zainteresowania naukowe

• pragmatyka 
• stylistyka 
• językoznawstwo kognitywne

Wybrana bibliografia

Monografie 

1. Tátrai Szilárd 2025. A nézőpont a nyelvi megismerésben. A kontextusfüggő kiindulópontok kognitív nyelvészeti megközelítése. Budapest: Akadémiai Kiadó.  

2. Tátrai Szilárd 2011. Bevezetés a pragmatikába. Funkcionális kognitív megközelítés. Budapest: Tinta Könyvkiadó. 

3. Tátrai Szilárd 2002. Az ’én’ az elbeszélésben. A perszonális narráció szövegtani megközelítése. Budapest: Argumentum Kiadó.  

 

Artykuły 

Laczkó, Krisztina – Tátrai, Szilárd 2024. Deictic operations of the construal of community identity in Computer-Mediated Discourse. In: Tanskanen, Sanna-Kaisa – Lehti, Lotta – Lexander, Kristin V. – Virtanen, Mikko T. – Xie, Chaoqun (red.): Explorations in internet pragmatics: Intentionality, identity, and interpersonal interaction. Leiden: Brill. 148–168. 

Tátrai, Szilárd – Bodziony, Zuzanna 2023. A névelőhasználat deiktikussága a magyar nyelvben. In: Koutny, Ilona – Pap, Dániel (red.): Oktatás a magyar szakokon Lengyelországban. Poznan: Wydawnictwo Rys. 13–22. 

Tátrai, Szilárd 2022. A kontextualizáció műveletei. Kontextualizáló konstrukciók a mondaton innen és túl. In: Tolcsvai, Nagy Gábor (red.): A szövegértés kérdései. Budapest: Gondolat Kiadó. 43–77. Dostęp otwarty: http://real.mtak.hu/164094/1/Tolcsvai_nyomdanak_jav2.pdf 

Tátrai, Szilárd – Ballagó Júlia 2020. On socio-cultural situatedness in style attribution: A study of style in Hungarian. In: New Horizon in English Studies 5: 3–23. Dostęp otwarty: https://journals.umcs.pl/nh/article/view/10593 

Tátrai, Szilárd 2018. Hárman egy ladikban. Kontextualizáció, perspektiválás és személyjelölés a dalszövegekben. Magyar Nyelvőr 142/3: 310–327. Dostęp otwarty: http://nyelvor.c3.hu/period/1423/142305.pdf 

Tátrai, Szilárd 2017. Pragmatika. In: Tolcsvai Nagy Gábor (red.): Nyelvtan. (= A magyar nyelv kézikönyvtára 4). Budapest: Osiris Kiadó. 899–1058.  

Tátrai, Szilárd 2015. Context-dependent vantage points in literary narratives: A functional cognitive approach. Semiotica 203: 9–37. 

Laczkó, Krisztina – Tátrai, Szilárd 2015. On the referential interpretation of computer-mediated narratives. ESUKA. Journal of Estonian and Finno-Ugric linguistics 6/2: 85–103. Dostęp otwarty: https://ojs.utlib.ee/index.php/jeful/article/view/jeful.2015.6.2.04/10156 

Tátrai, Szilárd – Csontos, Nóra 2009. Perspectivization and modes of quoting in Hungarian. Acta Linguistica Hungarica 56/4: 441–468. Dostęp otwarty: https://akademiai.com/doi/pdf/10.1556/ALing.56.2009.4.4 

Tátrai Szilárd 2005. A nézőpont szerepe a narratív megértésben. In: Kertész András – Pelyvás Péter (red.): Tanulmányok a kognitív szemantika köréből. Általános Nyelvészeti Tanulmányok XXI. Budapest: Akadémiai Kiadó. 207–229. 

Projekty badawcze (wybór)

1. A személyjelölés konstrukcióinak korpuszalapú, kognitív poétikai vizsgálata (2021–2025) 

Rola: Kierownik projektu 

Instytucja finansująca: Nemzeti Kutatási, Fejlesztési és Innovációs Hivatal, Magyarország 

Konkurs: NKFIH K 

Numer projektu: NKFIH K 137659