Michał Németh - Katedra Filologii Węgierskiej

prof. dr hab. Michał Németh, MAE

Profesor z tytułem honorowym profesora zwyczajnego |           Kierownik Katedry Filologii Węgierskiej | Wicedyrektor Instytutu Językoznawstwa Przekładoznawstwa i Hungarystyki | Kierownik Ośrodka Dokumentacji Językowej

Profesor z tytułem honorowym profesora zwyczajnego | Kierownik Katedry Filologii Węgierskiej | Wicedyrektor Instytutu Językoznawstwa Przekładoznawstwa i Hungarystyki | Kierownik Ośrodka Dokumentacji Językowej

USOSWeb | Academia.edu | ResearchGate | ORCID

E-mail: michal.nemeth@uj.edu.pl

Dyżur: wtorek, godz. 14:00–15:00 (po wcześniejszym uzgodnieniu), pok. 5.5

Językoznawca, autor kilkudziesięciu artykułów i kilku monografii w zakresie językoznawstwa historycznego. Hungarysta i turkolog. Specjalizuje się w badaniach nad historią słowiańsko-węgierskich i turkijsko-węgierskich kontaktów językowych, nad historią słownictwa węgierskiego oraz nad historią języka karaimskiego opartych na edycjach źródeł pisanych. Laureat stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców (2015–2018) oraz stypendysta Fundacji im. Alexandra Humboldta na Uniwersytecie Johannesa Gutenberga w Moguncji, Niemcy (2015–2018). W latach 2012–2019 kierownik dwóch projektów badawczych finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki, a w latach 2019–2025 laureat grantu Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (grant ERC). Założyciel Ośrodka Dokumentacji Językowej UJ (2020). Członek rzeczywisty Academia Europaea (Sekcja Filologii Klasycznej i Orientalnej), oraz członek Komisji Językoznawstwa Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Krakowie (kadencja 2023–2026) i Societas Uralo-Altaica z siedzibą w Getyndze. Laureat medalu im. Zoltána Gombocza (Zoltán Gombocz Commemorative Medal and Prize) przyznawanego przez Węgierskie Towarzystwo Językoznawcze wybitnym językoznawcom (2014). Wchodzi w skład rad redakcyjnych kilku czasopism naukowych, w tym International Journal of Eurasian Linguistics (Holandia/USA). Członek Kapituły Stypendium Uniwersytetu Jagiellońskiego od momentu ufundowania stypendium przez Rektora UJ (2019–2028). W 2021 roku otrzymał Nagrodę Fundacji Magyar Nyelvőr (węg. Magyar Nyelvőr Díj) za krzewienie kultury węgierskiej poza granicami Węgier. Jego pełen życiorys naukowy jest dostępny na portalu academia.edu.

 

Przebieg kariery

  • 2024: tytuł naukowy profesora w dyscyplinie językoznawstwo
  • 2020: stopień naukowy doktora habilitowanego w dyscyplinie językoznawstwo
  • 2011: stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa
  • 2006: magisterium (filologia orientalna, specjalność: turkologia)
  • 2006: magisterium (filologia węgierska)

Zainteresowania naukowe

  • językoznawstwo historyczne, językoznawstwo arealne
  • etymologia
  • edycje krytyczne tekstów
  • dokumentacja języków zagrożonych

Wybrana bibliografia

Monografie

1. Pięcioksiąg w przekładzie na język karaimski. Penkiaknygė karaimų kalba. Wrocław: Bitik. Karaimska Oficyna Wydawnicza, 2024. Dostęp otwarty: https://bitik.karaimi.org/in-dex.php/zkp/catalog/book/4.

2. The Western Karaim Torah. A critical edition of a manuscript from 1720. Vol. 1–2. (= Languages of Asia 24). Leiden, Boston: Brill, 2021. Dostęp otwarty: https://brill.com/ view/title/57179.

3. Middle Western Karaim. A critical edition and linguistic analysis of pre-19th-century Karaim interpretations of Hebrew piyyutim. (= Languages of Asia 22). Leiden, Boston: Brill, 2020.

4. [& Jankowski, Henryk & Gulayhan Aqtay & Dorota Cegiołka & Tülay Çulha]: The Crimean Bible. Vol. 1. Critical edition of the Pentateuch, Five Scrolls, Psalms, Proverbs, Ezra and Nehemiah. Vol. 2. Translation. (= Turcologica 119). Wiesbaden: Harrassowitz, 2019.

5. Zwięzła gramatyka języka zachodniokaraimskiego z ćwiczeniami. (= Prace Karaimoznawcze 1). Poznań: Katedra Studiów Azjatyckich, 2011.

6. Unknown Lutsk Karaim letters in Hebrew script (19th–20th centuries). A critical edition. (= Studia Turcologica Cracoviensia 12). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011.

7. Zapożyczenia węgierskie w gwarze orawskiej i drogi ich przenikania. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2009.

 

Artykuły

1. The Turkic language family. – Vajda, Edward (red.): The languages and linguistics of Northern Asia: A comprehensive guide. Berlin, Boston: De Gruyter Mouton, 2024: 3–73.

2. [& Anna Sulimowicz-Keruth]: The emergence and evolution of the West Karaim Bible translating tradition: Manuscripts, translators, and copyists. – Journal of the American Oriental Society 143 (2023/3): 555–580.

3. Kürzlich entdeckte karaimische Übersetzungen der hebräischen Bibel. Geschichte und Textbeziehung. – Vetus Testamentum 72 (2022/2): 257–276.

4. Early-19th-century Polish spoken by Karaims. Linguistic analysis of a Polish text written in Hebrew script. – Zeitschrift für Slavische Philologie 77 (2021.2): 297–336.

5. A historical morphology of Western Karaim. The two pluperfect tenses in diachronic and areal perspective. – Journal of Language Contact 14 (2021/3): 720–762.

6. A historical morphology of Western Karaim: The -a jez- ~ -a ez- approximative. – Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae 74 (2021/2): 325–344.

7. Is Hung. ócsárol ‘to slander, to defame’ not a Turkic loanword? A Slavonic counterproposition. – Németh, Michał. & Podolak, Barbara & Urban, Mateusz (red.): Essays in the hi-story of languages and linguistics. Dedicated to Marek Stachowski on the occasion of his 60th birthday. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2017: 433–456.

8. Az ocsúdik ige etimológiája szlavisztikai megközelítésben. – Magyar Nyelv 112 (2016/3): 295–306.

9. The Turkic and Eastern-European linguistic background of the etymology of Hung. tábor ‘(military) camp’. – Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae 67 (2014/1): 43–74.

10. Hány etimológiai megfelelője van a lengyelben a m. bánt igének? – Magyar Nyelv 110 (2014/1): 47–55, 110 (2014/2): 160–168.

Zobacz pełną listę publikacji

Projekty badawcze (wybór)

1. (Re)constructing a Bible. A new approach to unedited Biblical manuscripts as sources for the early history of the Karaim language (2019–2025)

Rola: Kierownik projektu

Instytucja finansująca: European Research Council

Konkurs: ERC Starting Grant 2018

Instytucja partnerska: Uppsala universitet (Szwecja)

Numer umowy grantowej: 802645

 

2. Najstarszy znany przekład ksiąg Starego Testamentu na język Karaimów polskich. Edycja krytyczna rękopisu Tory z 1720 r. (2016–2019)

Rola: Kierownik projektu

Instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki

Konkurs: Opus 9

Numer projektu: 2015/17/B/HS2/01498

 

3. Katalog rękopisów i starodruków karaimskich (2012–2016)

Rola: Kierownik projektu

Instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki

Konkurs: Sonata 2

Numer projektu: 2011/03/D/HS2/00618

Zobacz pełen życiorys naukowy